Vì sao Vietravel thoát hết vốn tại Vietravel Airlines?

Mới đây Công ty CP Du lịch Vietravel (VTR) ban hành nghị quyết hội đồng quản trị về việc sẽ rút toàn bộ hơn 18,46 triệu cổ phần đang nắm giữ tại Vietravel Airlines. Giá trị giao dịch được xác định nhỏ hơn 10% tổng tài sản của doanh nghiệp, hơn 3.134 tỉ đồng, tính đến cuối quý III-2025. Quyết định này đánh dấu sự kết thúc của một cuộc "đốt tiền" kéo dài nhiều năm. 

Dự án hãng hàng không Vietravel Airlines được Chính phủ duyệt thành lập vào tháng 4/2020, vốn 700 tỷ đồng. Đến đầu 2021, hãng thực hiện chuyến bay thương mại đầu tiên. Vietravel Airlines là hãng bay thứ 6 và hãng hàng không tư nhân thứ ba của Việt Nam.

Chỉ sau hai năm vận hành, tổng lỗ lũy kế của hãng bay đã lên tới 1.000 tỷ đồng, buộc công ty mẹ Vietravel phải gồng gánh. Đến cuối năm 2023, số lỗ lũy kế đã phình to lên gần 1.500 tỷ đồng, khiến vốn chủ sở hữu của Vietravel Airlines âm hơn 103 tỷ đồng, cộng thêm khoản nợ phải thanh toán 1.186 tỷ đồng.

Chủ tịch Nguyễn Quốc Kỳ cho biết, việc thoái vốn là bước đi chiến lược, giúp Vietravel tái cấu trúc danh mục đầu tư, tập trung tối đa nguồn lực vào năng lực cốt lõi là du lịch - dịch vụ - thương mại, đồng thời tối ưu hóa nguồn lực tài chính và nâng cao hiệu quả đầu tư.

Dù gặp khó khăn chồng chất, Vietravel Airlines bắt đầu le lói tín hiệu lạc quan khi lần đầu tiên báo lãi ròng khoảng 10 tỷ đồng vào quý I/2024. Tuy nhiên, bước ngoặt thực sự đến vào tháng 12/2024 với sự xuất hiện của ông Đỗ Quang Hiển, Chủ tịch Tập đoàn T&T, trong vai trò cổ đông chiến lược.

Không lâu sau, con trai ông Hiển, ông Đỗ Vinh Quang, được bổ nhiệm làm Chủ tịch Hội đồng quản trị Vietravel Airlines. Dưới sự điều hành của nhóm cổ đông mới, hãng đã được phê duyệt tăng vốn điều lệ lên 1.300 tỷ đồng, sau đó tiếp tục tăng lên 2.600 tỷ đồng, đồng thời tiến hành mua thêm máy bay và mở rộng mạng đường bay.

Sau khi Vietravel rút lui, cơ cấu cổ đông tại hãng bay hiện bao gồm T&T Airlines, T&T SuperPort, Quỹ BVIM và các cổ đông cá nhân khác, trong đó Tập đoàn T&T nắm giữ khoảng 75% vốn điều lệ.

Với việc chính thức đổi chủ, Vietravel Airlines công bố lộ trình tái cấu trúc mạnh mẽ, đồng hành cùng nhà đầu tư chiến lược. Hãng sẽ chuyển đổi sang tên thương hiệu mới, hoạt động độc lập với hệ sinh thái Tập đoàn Du lịch Vietravel, nhằm đảm bảo tính minh bạch và định vị thương hiệu riêng biệt trên thị trường.

Mục tiêu lớn của hãng trong giai đoạn mới là tập trung tối ưu hóa mô hình vận hành và nâng cao năng lực quản trị. Song song đó, Vietravel Airlines đặt tham vọng mở rộng đội tàu bay lên 30-50 chiếc vào năm 2030, với mạng lưới đường bay phủ khắp khu vực Đông Nam Á, Đông Bắc Á và Trung Đông.

Đáng chú ý, hãng bay đang tích cực đàm phán với các nhà sản xuất và hãng hàng không quốc tế để hiện thực hóa mục tiêu đội tàu bay lớn này. Tuy nhiên, Tập đoàn T&T - đơn vị nắm cổ phần lớn nhất hiện vẫn chưa công bố chi tiết kế hoạch cụ thể cho giai đoạn phát triển tiếp theo của hãng.

Trong bối cảnh hãng bay đang "thay da đổi thịt", thị trường cũng ghi nhận sự quan tâm từ các nhà đầu tư ngoại. Cách đây khoảng một tháng, Tổng Giám đốc điều hành Capital A Bhd (công ty mẹ của AirAsia), ông Tony Fernandes, từng tiết lộ hãng đang đàm phán mua cổ phần tại Vietravel để mở rộng sự hiện diện tại Việt Nam. Tuy nhiên, với việc Vietravel đã thoái vốn và hãng bay đã có chủ mới cùng quy định giới hạn tỷ lệ sở hữu nước ngoài là 34%, tương lai của các cuộc đàm phán này hiện vẫn còn bỏ ngỏ.

9 tháng đầu năm 2025, doanh thu thuần của Vietravel đạt 5.438 tỷ đồng, tăng nhẹ 1% so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên lợi nhuận sau thuế chỉ đạt 11 tỷ đồng, giảm gần 65%. Trong đó, lợi nhuận quý III chỉ hơn 4 tỷ đồng, giảm gần 71%. Do chi phí đầu vào làm giá vốn tăng gần 4%, chi phí tài chính tăng gần 11% do ảnh hưởng từ đợt biến động tỉ giá ngoại hối.

Lãnh đạo Vietravel cho biết quyết định thoái vốn sẽ giúp tối ưu hóa nguồn lực tài chính, nâng cao hiệu quả đầu tư, tỉ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu, tăng khả năng linh hoạt hợp tác liên kết với các hãng hàng không thay vì duy trì hoạt động đầu tư sở hữu trực tiếp.

Mới đây công ty chứng khoán SHS có báo cáo phân tích đánh giá ngành hàng không bước vào cuộc cạnh tranh đầy khốc liệt giữa các hãng. Vietnam Airlines và Vietjet Air chi phối, chiếm hơn 86% thị phần nội địa. Các hãng như Bamboo Airways, Pacific Airlines và Vietravel Airlines đang nỗ lực mở rộng thị phần thông qua tái cấu trúc, đổi mới chiến lược và mở rộng mạng bay.

Ngoài ra doanh nghiệp lớn cũng bắt đầu gia nhập thị trường với việc Tập đoàn Sun Group thành lập Sun PhuQuoc Airways. Áp lực cạnh tranh ngành này ngày càng tăng, thúc đẩy cải tiến dịch vụ và đa dạng hóa mô hình kinh doanh.